Hoofdstuk 3: Drugslabs en synthetische drugs

Vastgoed is een onmisbare schakel in de productie van synthetische drugs. Als zich in één van jouw panden een drugslab vestigt, is dat vrijwel altijd een bedreiging voor de veiligheid en de openbare orde. Samen met hennepkwekerijen zijn drugslabs de voornaamste reden dat burgemeesters zich genoodzaakt voelen om een pand te sluiten. Hoe herken je het als criminelen in jouw pand een drugslab exploiteren, of daartoe voorbereidingen treffen?

Geen bekwame chemici

Bij de productie van synthetische drugs denken velen van ons automatisch terug aan Breaking Bad. De hoofdpersoon in die serie was – los van al zijn kwalijke eigenschappen – een bekwaam chemicus. Wat we in de openingsscène van Undercover zagen komt echter een stuk dichter bij de realiteit: twee mensen die de taal niet spreken, geen benul hebben waar ze mee bezig zijn en daar niet eens vrijwillig verblijven. Zit er in jouw pand een drugslab, dan wordt dat waarschijnlijk gerund door iemand die zonder kennis van zaken een stappenplan doorloopt. 

Gif en explosies

Het gevaar van drugslabs gaat dan ook veel verder dan de schade die de drugs an sich veroorzaken in de samenleving. Het risico op brand en explosies is flink, er vindt gemiddeld elke maand wel een ernstig incident plaats. Dat er giftige gassen vrijkomen is bovendien geen risico maar een gegeven. Je hoeft daarbij niet te verwachten dat criminelen voldoen aan de strenge eisen en voorzorgsmaatregelen die normaal gepaard gaan met het gebruik van zware chemicaliën. Zodra zich in jouw pand een drugslab vestigt, zijn omwonenden, de openbare orde en het pand zelf altijd in gevaar.

Herkennen

Hieronder beschrijven we waar je de productie van synthetische drugs aan kunt herkennen. Daarbij leggen we uit wat je kunt zien, horen en ruiken. Niet elk signaal betekent meteen dat je te maken hebt met een drugslab, maar elk signaal is op zichzelf aanleiding om extra alert te zijn. Bij meerdere of ernstige signalen maak je altijd melding bij de politie. Alleen zo voorkom je schade en gevaar voor jezelf, jouw pand en de directe omgeving.

In een drugslab zul je vrijwel altijd een distilleerketel vinden. Die hebben criminelen nodig voor de productie van zowel XTC als amfetamine. Vergelijkbare ketels worden ook gebruikt om alcohol te distilleren. Bij de aanwezigheid van een distilleerketel is er vrijwel altijd sprake van een strafbaar feit. Zelfs als de ketel niet wordt gebruikt voor de productie van synthetische drugs, wordt deze waarschijnlijk gebruikt voor accijnsfraude. Men produceert dan illegaal sterke drank, zonder vergunning en zonder accijns te betalen. De aanwezigheid van een distilleerketel is op zichzelf dan ook altijd reden om een melding te maken.

Distilleerketels komen in verschillende soorten en maten, maar werken uiteindelijk allemaal hetzelfde. In een vat wordt vloeistof verwarmd. Zo worden vloeistoffen met een lager kookpunt gescheiden van vloeistoffen met een hoger kookpunt. Een condensator koelt vervolgens de damp, zodat het weer vloeistof wordt.

Bij de productie van synthetische drugs worden grote hoeveelheden chemicaliën gebruikt. Deze worden meestal bewaard in vaten of jerrycans. Net als bij hennepkwekerijen maakt één jerrycan nog geen verdachte situatie. De aanwezigheid van vaten en jerrycans wordt een signaal zodra deze niet logisch kan worden verklaard. Als verantwoordelijke vastgoedondernemer weet je wat voor bedrijf jouw huurder uitbaat in jouw pand. Zie je vaten met vloeistof of meerdere jerrycans, zonder dat dit aansluit op het bedrijfstype, dan is dit op zichzelf een duidelijk signaal en maak je altijd melding.

Niet ieder vat of iedere jerrycan is meteen verdacht. Bij het zien van zoveel vaten of jerrycans hoef je echter geen seconde te twijfelen. Maak onmiddellijk een melding!

Zie je in je bedrijfspand ineens materialen die je vooral herkent van scheikunde op de middelbare school, dan is het tijd om een melding te maken. Als je laboratoriumglaswerk ziet zonder dat het aannemelijk is dat dit wordt gebruikt in normale bedrijfsprocessen, is dat een duidelijk signaal. Ook andere laboratoriuminstrumenten als koelmantels en centrifuges zijn erg verdacht in situaties waar je ze niet zou verwachten.

Er zijn in de regel twee plekken waar je dit type glaswerk tegenkomt: professionele laboratoria en drugslabs. Is het geen professioneel laboratorium, dan is het dus waarschijnlijk een drugslab. Zie je laboratorium-benodigdheden buiten het laboratorium, dan maak je altijd een melding.

De rook die vrijkomt bij chemische reacties ziet er anders uit dan de rook van bijvoorbeeld een houtvuur. Deze rook is vaak witter en minder grijs dan de rook die je zou verwachten bij normale verbrandingsprocessen. Zie je rook uit de schoorsteen of het ontluchtingskanaal komen die witter is dan normale rook, dan is dit zonder meer aanleiding om extra alert te zijn. Ons advies is om zo snel mogelijk een inspectie uit te voeren in het pand. Wacht niet af tot het volgende ingeplande inspectiemoment, maar controleer jouw pand zo snel mogelijk.

Het staat vast dat criminelen zich niet aan de wet- en regelgeving houden die normaal zorgdraagt voor veilig gebruik van chemicaliën. Dat betekent echter niet dat ze geen persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken. Zelfs de meest roekeloze crimineel zal in de regel willen voorkomen dat hij zelf giftige stoffen inademt. De aanwezigheid van ademmaskers en andere beschermingsmiddelen is dan ook een duidelijk signaal. Vraag je af waar men deze beschermingsmiddelen binnen de normale bedrijfsprocessen voor zou kunnen gebruiken. Werkt men bijvoorbeeld met verf, chemische coatings of andere chemicaliën die het gebruik van dergelijke persoonlijke beschermingsmiddelen verklaren? Controleer altijd of dit past binnen het bestemmingsplan en je huurder hiervoor de eventueel benodigde vergunningen heeft. Is er geen legitieme reden om deze beschermingsmiddelen te gebruiken, dan doe je er goed aan om een melding te maken.

Een ademmasker als dit is bij veel bedrijfsprocessen een belangrijk beschermingsmiddel. Zijn die bedrijfsprocessen niet aanwezig, maar de ademmaskers wel, dan is dat een duidelijk signaal.

Ook gasflessen zijn op zichzelf niet meteen verdacht. Ook hier moet je jezelf de vraag stellen of de aanwezigheid en het gebruik van deze gasflessen aansluiten op het type bedrijf dat je huurder uitbaat. Stel vooral vragen over de aanwezigheid en het gebruik van gasflessen. Gebruikt je huurder ze voor een bonafide bedrijfsproces, of staan ze daar “zomaar”? Zelfs als je huurder het gebruik van gasflessen kan verklaren, moet je door blijven vragen. Zodra het om meer dan vier gasflessen gaat, is je huurder vergunningsplichtig. Heeft je huurder zijn vergunningen op orde en houdt hij zich aan alle relevante wet- en regelgeving? Dat zijn belangrijke vragen voor jou, mensen in de omgeving het pand en je verzekeraar.

De geur van een drugslab wordt omschreven als een zoetige chemische geur die nog het meeste lijkt op anijs. Er zijn geurkaartjes ontwikkeld die de geur van een drugslab zo goed mogelijk nabootsen. Deze geurkaarten zijn vaak beschikbaar via de politie en worden verspreid op bijeenkomsten en kennissessies. We raden je aan om een van deze geurkaarten te bemachtigen. Zodra je het eenmaal hebt geroken, kun je de specifieke geur zelf onderscheiden.

Deze geurkaart is op verzoek verkrijgbaar bij de politie, de gemeente of het Platform Veilig Ondernemen.

Net als bij hennepkwekerijen wordt er bij drugslabs vrijwel altijd gebruik gemaakt van buisventilatoren om de vieze lucht af te zuigen. De giftige stoffen die vrijkomen bij de chemische reacties mogen immers niet blijven hangen. Daarnaast wordt de kenmerkende geur vaak beheerst met koolstoffilters, die aan worden gesloten op de ventilator. Net als bij hennepkweek zijn dit ook bij een drugslab dus duidelijke signalen.

Ook hier heb je aandacht voor signalen uit de buurt. Als buren, omwonenden of andere alerte burgers bij jou aankloppen met zorgen of signalen, is het zaak dat je deze serieus neemt. Heb je het pand net een week geleden geïnspecteerd en komen daarna de signalen binnen, voer dan gerust nog een inspectie uit. Als je je inspecties met een vaste interval uitvoert – bijvoorbeeld elke drie maanden – kunnen criminelen daar omheen plannen. Ben dus niet te voorspelbaar. Zorg bovendien dat mensen jou weten te vinden. Als ze zien dat er in of om jouw pand rare dingen gebeuren, moeten ze jou kunnen bereiken.

Samenvatting: wanneer maak je een melding?

Je maakt in ieder geval altijd melding als:

  • Je een actief drugslab ontdekt
  • Je een distilleerketel ziet
  • Je scheikundige instrumenten ziet die niet binnen de normale bedrijfsvoering passen
  • Je meer dan vier gasflessen ziet en je huurder geen vergunning kan overleggen
  • Je veel vaten of jerrycans ziet die niet binnen de normale bedrijfsvoering passen
  • Je buisventilatoren of koolstoffilters ziet, terwijl dit niet bij de normale bedrijfsvoering past.
Naar de inhoud springen